12 мянган жилийн өмнөх ЦАНАТАЙ АНЧИН

Twitter Print
2020 оны 06-р сар 10-нд 15:48 цагт
Мэдээний зураг,

Цанаар гулгангаа янгир ямааг нум сумаар харваж буй энэ дүрслэл нь Баян-Өлгий аймгийн Цагаан салаа, Бага-Ойгорын хадны зурагт буй. Мөн нохойг дүрсэлсэн байгаа нь тухайн үеийн хүмүүс ан авд нохойг гаршуулан ашиглаж байсныг илэрхийлнэ.

Алтайн нурууны баруун салбар ууланд байх эл зураг нь хуучин чулуун зэвсгийн дээд палеолит буюу 40000-12000 жилийн өмнөх үед хамаарч байгааг эрдэмтэн Д.Цэвээндорж судалгааны бүтээлдээ дурдсан байдаг. Эл дүрслэлээс үзэхэд Монголын газар нутаг дээр маш эрт үеэс цана хийж амьдрал ахуйдаа ашиглаж байсан бололтой.

Цаныг өвлийн улиралд ашиглах боломжтой гэж үзвэл тэртээ 12 мянган жилээс өмнө Монгол нутагт цас орж байсан юм шиг байна. Харин Ховд аймгийн Манхан сумын нутагт байх Хойд цэнхэрийн агуйн зургийг 40000 жилийн өмнөх үед хамааруулдаг ба дүрслэл нь өвлийн улирлын бус халуун дулаан улирлын амьтад дүрслэгдсэн байх жишээтэй.

Цанын тухай энэхүү хуучин чулуун зэвсгийн үед хамаарах хадны зургаас хойш өгүүлсэн эх сурвалж гэвэл XIII зууны Рашид Ад Диний “Сударын чуулган” юм. Тус сударт “Нүүдэлчин монголчуудын нутагт маш их уул, ой байдаг ба цас их ордог учир тэд өвөл их цасанд өдий төдий шувуу агнадаг. Тэд “цана” гэж нэрлэх тусгай банз хийгээд дээр нь зогсож сураар жолоо хийж банзны урд үзүүрт бэхлээд гартаа таяг барин, усаар хөлөг онгоц явуулах адил таягаараа газар тулан цасан дээгүүр гулган явдаг. Тэд цанаараа тэгш тал газрын уруу өөд хурдлан уулын үхэр бусад амьтныг гүйцэн алдаг. Тэд унасан цанаасаа өөр цана уян чирж түүн дээр алсан шувуугаа ачдаг. Түүн дээр хоёр гурван мянган ачаа ачсан ч гэсэн ялихгүй хүч гаргахад цасан дээгүүр гулган явдаг” хэмээн тэмдэглэжээ. Магадгүй энэ ачаа ачсан цана гэдэг нь “чарга”-ны тухай өгүүлсэн байж магадгүй юм.

Ч.Буянбадрах

Олон улсын аялал жуулчлалын хөгжлийн төв 

 

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.