Монголын түүхээс юу үлдэх вэ?

Twitter Print
2013 оны 10-р сар 30-нд 08:32 цагт
Мэдээний зураг,

Өчигдөр Улаанбаатар хотын ой болж өнгөрлөө. Улаанбаатар нэрийн тухай манай залуус ихэд сонирхох. Энэ тухай болон ер нь түүхэн бие хүмүүс хийгээд түүхийг үнэлэх тухай өгүүлэх гэсэн юм…

1924 онд хуралдсан Улсын анхдугаар их хурлаар нийслэл хүрээний нэрийг өөрчлөх асуудал хэлэлцсэн юм. Шинэ тулгар улс байгуулж байгаа хүмүүсийн улс төр-нийгмийн идэвхи гаргуун байсныг цохон дурдаж байна. Монголчууд бэлэгдэлд их дуртай хүмүүсийг хэлэх үү, их маргаан болсон юм.

Олон хүн санал гаргасны дотор Коминтерны Рыскулов, Васильев, нар монголчууд олон баатартай тэр нь улааны баатрууд болох ёстой, иймд Улаанбаатар гэдэг нэр өгье гэсэн санал гаргасан юм.

Гарсан саналууд дотор: Баатарвангийн хошууны мэйрин Дамдинсүрэнгийн “Монголын Бээжин”, Богдхан уулын аймгийн Бавуугийн “Ар бээжин гэвэл зохилтой” гэсэн санал их онцгой. 

Ингээд МАН-ын Төв Хорооны орлогч дарга бөгөөд хурлын дарга Жадамбаа Ерөнхий сайд Б.Цэрэндоржтой зөвлөлдсөний эцэст Улаанбаатар гэж нийслэл хотоо нэрлэе гэхэд хурлын төлөөлөгчид босож алга ташснаар батлагдсан тvvхтэй.

Би энэ түүхэн протоколыг багцаагаар 24-25 настайдаа анх уншиж билээ. Улаанбаатар хотод маань “Монголын Бээжин”, “Ар Бээжин” нэр өгөх санал гаргасан мээрин Дамдинсүрэн, Бавуу нарыг ёстой “алмаар” санагдаж байж билээ. Тэр үедээ шүү дээ. Ямар өөдгүй, новшийн амьтад ийм юм бодож олж чаддаг байна аа, хятадын тагнуул байсан юм болов уу гэх мэтчилэн. Нээрэнгээсээ тэгж боддог байсан юм….

Олон жилийн дараа нас тогтсон хойноо тухайн үеийн монголын нийгэм ямар байсан юм, тэр үеийн хүмүүсийн үзсэн харсан ямар байсан юм, явж үзсэн газар орон юу байсан юм гээд бодоод үзсэн чинь мээрин Дамдинсүрэн, Бавуу нарыг жинхнээсээ ойлгож эхлэв.

Хэн ч гэсэн үзсэн харсан хэмжээндээ сэтгэнэ биз дээ. Миний ойлгож байгаагаар энэ хоёр хүн харин ч бусдыгаа бодоход Бээжин мээжин хүртэл явчихсан хамаагүй илүү юм үзсэн нөхдүүд байж. Үзсэн ганц Бээжин нь тэдэнд үлгэрийн юм шиг санагдах нь мэдээж хэрэг. Ийм болохоороо шинэ тутам байгуулсан улсынхаа нийслэлийг “Монголын Бээжин”, “Ар Бээжин” гэж нэрлэх санал гаргажээ. Бээжин шиг гоё болгоё, Бээжинг гүйцэж хөгжие гэсэн тэдний чин хүсэл эндээс илт харагдаж байна.

Бусад нь ч нэг их дургүйцээгүй мэт байдаг. Яагаад гэвэл тэд XXI зууны бид нар биш, XIX зууны хүмүүс байсан юм. Тухайн үедээ “юм үзсэн”, ухаантай хүмүүс санал гаргасан болохоор “тийм юм байлгүй” гэж бодоо биз…

Түүхэн хүмүүсийн шийдэл маш амархан, тэдний үйлдэл шал тэнэг мэт өнөө үеийн бидэнд санагдаж болох боловч тухайн үеийн түүхэн нөхцөл, сэтгэлгээг бодолцвол ямар ч тэнэг юм байдаггүй юм.

Сүүлийн үед түүхэн бие хүмүүсийн сайн мууг өнөөгийн сэтгэлгээ, өнөөгийн өндөрлөгөөс шууд үнэлж дүгнэн муучлах явдал хэрээс хэтэрч байгаад би үнэхээр санаа зовж байна. 

Ялангуяа манай залуус түүхийг хийгээд түүхэн бие хүмүүсийг муучлах өвчин тусчихаж. Үгүй шүү, Та нар шиг нусгайнуудын дэргэд тэд жинхэнэ эх орончид, жинхэнэ монгол хүмүүс байсан юм. Хөшөөгөөр тоглохоос өөрийг үл мэдэх усан тэнэгүүд байсан цагт Монголын түүх, түүх бичлэг өөдлөнө гэж ёстой байхгүй. 

Эдүгээ ганц нэг хүнийг төдийгүй, түүхэн бүхэл бүтэн үеийг “коммунист” гэсэн нэрийн дор системтэйгээр харлуулах муучлах суртал нэвтрүүлгийн кампани өрнүүлж байна. Үүний үзэл сурталч нь хэдхэн хүн байдаг…

Өмнө нь “феодал” нэрийн дор бас л ийм харгис үйлдэл хийдэг байсныг арай гэж засах гэсэн чинь түүхийг харлуулах шинэ давалгаа гараад ирэх нь энэ. 

Та нар бодоод үз дээ, Монголын XX зууны түүхэнд Богд, Барон Унгерн хоёроос өөр сайн хүн бараг үлдэхгүй болж байна ш дээ. Яагаад гэвэл бусад нь хувьсгал хийсэн учраас түүхээс “хасагдах” ёстой гэнэ.

Үнэндээ бол 1911 онд “тусгаар тогтнол”, 1921 онд “тусгаар тогтнол+нийгмийн дэвшил” томъёоллоор хувьсгал болсон бөгөөд энэ хоёр үргэлжилсэн хувьсгал байсан юм. Энийг чинь зөрчилдүүлээд, үхчих гээд “онол ном” болоод түүх сүйтгээд байх ямар ч шаардлага байхгүй. 

Тэгвэл дараагийн аль нэгэн “хувьсгалч” одоогийн энэ түүхийг “хасвал” яахав…

Ингээд байхаар Монголын түүхээс юу ч үлдэхгүй л дээ…

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.