Чингис хааны үр садын түүх

Twitter Print
2014 оны 05-р сар 01-нд 13:56 цагт
Мэдээний зураг,
Богд хаант Монгол улсад ардын хувьсгал ялж, шинэ тутам тулгар төрийг бэхжүүлэн өргөн олны хүрээлэлийг олж авах тэмцэл ид өрнөж байх үед “Чингис хааны үр сад” (“Потомок Чингис хана”) гэх нэртэй кино гарчээ. Одоогоос 86 жилийн өмнө буюу 1928 онд гарсан энэ киног дэлхийн кино урлагийн бүтээлүүдийн нэгэн дээж хэмээн үздэг.  Уг кино анх бүтсэн түүх сонирхолтой аж. Оросын сэтгүүлч Иван Новокшоновын “Буриад-Монголын сонин”-д нийтлэгдсэн нэгэн туужаас сэдэвлэн кино зохиол бичсэнээр зураг авалт эхэлсэн байна.

Сталины үеийн цөллөгөнд амьдралынхаа сүүлчийн өдрийг өнгөрүүлсэн энэ зохиолчийн нэр  өнөөдөр хэдийнэ мартагдаж. Харин дэлгэцэнд гарсан бүтээлийг дуугүй киноны нэрт найруулагч Всеволод Пудовкин найруулан тавьсан аж.

Киноны үйл явдал 1918 оны иргэний дайны үед өрнөнө. Зохиолоор бол Английн цэргүүд Монголыг эзлэн авсан үе. Анчин Баяр английн худалдаачинд үнэгний хэдэн арьс зарах гээд бүтэлгүйтсэнээр киноны үйл явдал өрнөдөг. Түүнийг англичууд баривчилж нэгжиж үзэхэд Чингисийн пайз олдоно. Пайз дээр үүнийг эзэмшигч нь Чингис хааны хойч үе гэж бичсэн байв. Энэ сонирхолтой явдлыг овжиноор ашиглахыг санаархсан англичууд залууг Монголын хаанаар өргөмжлөх гэж оролдоно. Гэтэл Баяр үүнээс татгалзан боломж олдоход хотоос зугтаан гарч, Британий цэргийн штабыг устгаад улаан партизануудтай нэгдэнэ.

Найруулагч Всеволод Пудовкин уг киноны гол дүрд Эрхүү мужийн Бохан гацааны уугуул  33 настай жүжигчин Валерий Инкижиновыг урьж тоглуулжээ. Кинонд цөөн тооны мэргэжлийн хэдэн жүжигчдээс бусад нь орон нутгийн ард иргэд тоглосон байна. ЗХУ-д уг кино 1928 оны 11-р сарын 10-нд анх удаа дэлгэцнээ гарч байж. Уг нээлтийн дараа 12-р сард Берлинд үзүүлсэн байна.  Тухайн цаг үед уг бүтээл Европ даяар нэрд гарч “Азийг бүрхсэн хар салхи” хэмээн алдаршиж байв. Үүний дараа мөн 1935 оны хавар болсон Москвагийн олон улсын анхдугаар кино наадмын шагналыг хүртэж, 1937 онд бас Парисын Олон улсын үзэсгэлэн дээр толилуулсан байна. Харин тэр үед киноны гол дүрийн жүжигчин Валерий Инкижинов гэр бүлийн хамт Парист үлдсэн учраас 1930 -аад оны дунд үеэс киног ЗХУ-д гаргаагүй бөгөөд Инкижиновын нэрийг кино уран бүтээлчдийн нэрийн жагсаалтаас бүр мөсөн хассан байна. Валерий Инкижиков яс үндэс, угсаа гарлын хувьд Буриад хүн үү, эсвэл оросын эрлийз үү гэдгийг өнөө хэр тогтоогоогүй байна.

Киног 1985 онд Горькийн киностудид сэргээн, дуу оруулсан байдаг.

 

Сэтгүүлч Л.Отгонбат

E-mail: etugen68@yahoo.com 
Утас: 76110303, 76110505

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.