“Хар жагсаалт”-д орсон ЭСЯ-дыг Ерөнхийлөгч хамгаалж хүчрэх үү?

Twitter Print
2017 оны 01-р сар 09-нд 15:44 цагт
Мэдээний зураг,

-Татан буугдах “хар жагсаалт”-д орчихоод байгаа Бразил дахь Монгол Улсын ЭСЯ бол Латин Америкийг тэр чигээр нь хариуцдаг газар. Бразил, Латин Америкт цөөхөн монголчууд аж төрдөг байж болох ч BRICS-т ач холбогдол өгч нэгэнт байгуулсан ЭСЯ-ыг татан буулгах нь оновчтой биш- 

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч “тэргүүн зэргийн дипломатч”. Яагаад гэвэл Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн тухай хуулийн 14 дүгээр зүйлд “Гадаад харилцаанд Монгол Улсыг бүрэн эрхтэй төлөөлж, мэдэгдэл, хэлэлцээ хийх, хууль тогтоомжид заасны дагуу УИХ-тай зөвшилцөн Монгол Улсын нэрийн өмнөөс олон улсын гэрээ байгуулна” “Монгол Улсаас гадаад улсад суух бүрэн эрхт төлөөлөгчийн газрын тэргүүнийг томилох буюу эгүүлэн татна” гэж Ерөнхийлөгчийн чиг үүргийг хуульчилсан байдаг. Тэгээд ч Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Зэвсэгт хүчний Ерөнхий командлагч, гадаад улс орнуудтай харилцах Элчин сайд нарыг томилдог ганц субьект гэдэг утгаараа ажил үүрэгтэй нь хамгийн ойр салбар бол гадаад харилцаа, батлан хамгаалах.

Энэ цаг дор Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдоржийн хамгийн их хамаарал бүхий, өөрийнх нь оролцоо өндөр салбарын өнөөдрийн хүрсэн амжилт, нөхцөл байдлыг шал дордуулах нэгэн тогтоолын төслийг Засгийн газрын зүгээс УИХ-д өргөн мэдүүлж хэлэлцүүлэхээр болоод байгаа нь зарим дипломат төлөөлөгчийн газруудыг татан буулгах тухай юм. Засгийн газраас Индонези, Бразил дахь Монгол Улсын ЭСЯ-д, Японы Осака хот дахь Ерөнхий Консулын газар, БНХАУ-ын Хайлаар дахь Консулын газрыг зардал хэмнэх шалтгаанаар татан буулгахыг санал болгоод байгаа. Энэ асуудал Дипломат албаны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг УИХ-аар хэлэлцэх үед ноцтой байдлаар хөндөгдсөн.

Учир нь 12 дипломат төлөөлөгчийн газрын ажилтнуудын 35 хүүхдийн цэцэрлэгийн мөнгө болох 300 мянган ам.долларыг хаахаар төлөвлөж байгаа хоёр ЭСЯ, хоёр Консулын газрын хэмнэгдэх зардлаас нөхөхөөр тооцсонтой нь холбоотой.

Хуулийн төслийн танилцуулгад ингэж дурдчихаад зарим гишүүний эсэргүүцэлтэй тулгараад Гадаад харилцааны сайд Ц.Мөнх-Оргил “Монгол Улсын гадаад харилцааны салбарт ямар ч хохирол учрахгүй ээ, Аюулгүй байдал, гадаад бодлогын байнгын хорооныхоо даалгаврыг л биелүүлж байгаа нь энэ” гэх мэтийн өрөвдмөөр тайлбар чуулганы танхимд хэлээд сууж байлаа. Дипломат ажилтнуудын хүүхдийн цэцэрлэгийн зардлыг олохын тулд татан буулгахаар болсон дипломат төлөөлөгчийн газрууд нь үнэндээ АН-ын угшилтай гурав, МҮАН-ын угшилтай нэг дипломатч толгойлж суудаг газрууд юм. Наанаа сүрхий хэмнэлт ярьж байгаа дүртэй боловч цаанаа намын угшил харж, гадаад харилцааны салбарынхны олон жилийн хөдөлмөрийн үр дүнд байгуулсан ЭСЯ, консулын газруудыг татан буулгах санаархал ч байж мэдэхээр. 

Ямар ч тохиолдолд эдийн засгийн хямрал нүүрлэсэн, гадаадын хөрөнгө оруулалт татарсан, зээл тусламж царайчилсан манай улсад хоёр хөрш маань хүртэл ээлжлэн төмөр нүүр харуулж байгаа үед дээрх алхам нь гуравдагч орнуудтай харилцаагаа сайжруулах ёстойг мартсан, Монгол Улсын бүрэн эрхт, тусгаар байдлын баталгаа болсон бие даасан гадаад харилцаанд ухралт болох нь тодорхой юм.

Ийм байдалд Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, манай улсын тэргүүн зэргийн дипломатч үнэлэлт, дүгнэлт хийж, Засгийн газрын санаархлыг тас цохиж чадах болов уу?

Татан буугдах хар жагсаалтад орчихоод байгаа Бразил дахь Монгол Улсын ЭСЯ бол Латин Америкийг тэр чигээр нь хариуцдаг газар. Бразил, Латин Америкт цөөхөн монголчууд аж төрдөг байж болох ч BRICS-т ач холбогдол өгч нэгэнт байгуулсан ЭСЯ-ыг татан буулгах нь оновчтой биш. Бразил, ОХУ, Энэтхэг, БНХАУ, ӨАБНУ-ын хамтран байгуулсан BRICS бол манай дэлхийн хамгийн нөлөө бүхий улс гүрнүүдийн нэгдэл. BRICS-ийн гишүүн, Латин Америкийн хамгийн хүчирхэг улстай гадаад харилцаагаа өргөжүүлэх шаардлагагүй гэж ойлгогдохуйц үйлдэл үзүүлэх нь нөгөө талаараа НҮБ-ын тавцанд манай улстай холбоотой ямар нэгэн асуудал шийдэгдэх цагт Бразил болон Латин Америкийн орнуудын дэмжлэгийг авахад амаргүй болно гэсэн үг.

Индонезийн хувьд Зүүн Өмнөд Азийн арван орны нэгдсэн бүлэглэл болох АСЕАН (Зүүн Өмнөд Азийн орнуудын холбоо)-ы төв оффис байрладаг, голлох улс.

АСЕАН-ы бүлэглэл бүс нутагтаа олон талт үйл ажиллагааг идэвхтэй явуулж ирсэн, эрчимтэй хөгжиж байгаа (эдгээр орны ДНБ-ий нийлбэр нь 737 тэрбум ам.доллар) учраас Азийн тэргүүлэгч орнууд БНХАУ, Япон болон БНСУ хүртэл АСЕАН-тай түншлэхийг тэмүүлж “АСЕАН+3” хэмээх томьёолол хүртэл бий болоод байгаа.

Гадаадын хөрөнгө оруулалтад онцгой ач холбогдол өгдөг манай орны хувьд АСЕАН бол түншлэлийн өргөн харилцаа тогтоохыг эрэлхийлэх учиртай том нэгдэл.

АСЕАН-ы гишүүн орнуудын гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт 2009 онд 37,9 тэрбум доллар байсан бөгөөд 2010 онд хоёр нугалж 75,8 тэрбум болсон байна. 2016 оны эхний хагасын байдлаар АСЕАН-ы гишүүн орон болох Филиппин улсын жишээг харахад л холбооны хүрээнд хэрэгжүүлж байгаа төсөл хөтөлбөрүүдээс 40.5 тэрбум ам.долларын шууд хөрөнгө оруулалт энэ улс руу орсон байх юм.