Америк доллар ховордсон энэ цагт ганц найдах юм алт л байна

Twitter Print
2016 оны 08-р сар 16-нд 16:35 цагт
Мэдээний зураг,

Доллар хомсдож, ханш нь чангарсан энэ өдрүүдэд гэгээтэй ганц мэдээ гэвэл алт тушаалтын дүн байна. Монгол банкны цахим хуудаснаас харахад алтны нийлүүлэлт 1.7 дахин өсчээ. Гадаадын хөрөнгө оруулалт хумигдаж, зэс, нүүрсээ зарж олдог ногоон валют багассан энэ цагт онцлохоос аргагүй мэдээ. Шуудхан хэлэхэд бидэнд найдах ганц юм гэвэл алт л байна. Найдлага болсон шаргал металл дэлхийн зах зээл дээр ч үнээрээ цойлж байгаа. Америкийн Ерөнхийлөгчийн сонгууль, Францад болсон террорист халдлага гээд алтны үнийг өсгөх шалтгаан цэнхэр гаригийн хаа сайгүй өрнөж байна. Дэлхийг хэрсэн эдийн засаг, санхүүгийн хямралын эрч өнөө хэр сулраагүй гэсэн шалтгаан бас бий. Байдал эрсдэлтэй болох тусам хөрөнгө оруулагчдын мөнгөө алт болгож хувиргах сонирхол ихэсдэг. Алтын ханш өсөөд байгаа нь ийм учиртай.

Алтанд өөр нэг том онцлог бий. Гоёл чимэглэл, үйлдвэрлэлд ашигладаг гэдэг утгаараа бараа таваар, төв банкууд нөөцөлдөг, хөрөнгө оруулалтын сангууд худалдаж авдаг гэдэг талаасаа валют болдог. Менделеевийн хүснэгт дэх 118 элементээс алт л ганцаараа валютын хэмжээнд үнэлэгдэн хэрэглэгддэг. Тийм ч учраас алтны ханш бусад металл шигээ огцом доошилдоггүй. Өнгөрсөн жилүүдэд алтны ханшид ямар өөрчлөлт орсныг эргэж харъя. 2006 он буюу сүүлийн арван жилд алтны ханш хоёр дахин өссөн гэж шинжээчид онцолдог. Харин бусад таваарын ханш 50 орчим хувиар унасан гэсэн тоо дуулддаг. Сүүлийн жилүүдэд гэж яривал таваарын үнийн уналт хавтгайрсан. “Голомт” банкны ерөнхийлөгч Ө.Ганзориг “Бизнесмэнд зориулсан блог”-тоо “Газрын тосны ханш 67 хувь, зэсийнх 48, мөнгөнийх 59 хувиар унаад байхад алтны ханш ердөө 1.4 хувийн л уналттай байна” хэмээн онцолсон харагдсан.Энэ оны тухайд алтны ханш өндөр байх таамаг голлож буй.

Ө.Ганзориг алтны үнэ ханш ямар байх талаар “Геополитикийн нөхцөл байдал болон дэлхийн эдийн засгийн байдал, мөн томоохон дилерүүдийн таамаглалыг нэгтгэж дүгнэвэл 2016 оны эцэс гэхэд нэг унц алтны ханш 1150 – 1400 долларын хооронд хэлбэлзэх төлөвтэй байна” гэж харжээ.

АНУ-ын төв банк хүүгээ өсгөх эсэх нь алтны үнэд нөлөөлнө хэмээж буй. Хүүгээ өсгөх магадлал 50 хувь байгаа аж. Хэрвээ өсгөвөл эдийн засаг сайжрахын дохио учраас алтны ханш уруудна гэх таамаг бий. Алтны ханшид биет эрэлт нийлүүлэлт, санхүүгийн зах зээл дээрх биет бус эрэлт нийлүүлэлт нөлөөлдөг. Лондонгийн Алтны захын холбооны стандартын дагуу 99.9 хувь хүртэл цэвэршүүлсэн алтан гулдмайг биет алт гэдэг. Гулдмайг төв банкууд, хөрөнгө оруулагчид худалдаж авдаг. Өдгөө Төв банкуудад 31.400 тонн алтыг валютын нөөцдөө хадгалж байгаа. Энэ хэмжээг дэлхийн эрэлтээр тооцвол цэнхэр гаригийн бүхэл бүтэн найман жилийн эрэлт. Цаашлаад яривал биет алтыг гоёл чимэглэл, дурсгал, хадгалалт технологид ашигладаг. Алтыг орчин үед шүдний эмнэлэг, электроникийн салбарт өргөн хэрэглэдэг. Нянгийн эсрэг үйлчилгээ үзүүлдэг учраас эмнэлэгт ашиглах нь их.

Сонирхуулж хэлэхэд манайд олборлож буй алтны шороон ордуудаас гарч байгаа гулдмайн дундаж сорьц нь 87 орчим хувьтай байдаг аж. Олон улсын зах зээл дээр эргэлддэг алтны ихэнх хэсэг нь биет бус хэлбэрээр дансанд байршдаг. Тодруулж хэлбэл дансны алт. Дансны алтыг авч зарах дилерүүд, хөрөнгө оруулагчдын арилжаа алтны захын том хэсгийг бүрдүүлдэг. Ө.Ганзориг “Алтны фундаментал анализ 2016”-даа “2000 оноос хойш биет бус алтны сангууд үүссэнээр хүн бүр алтанд хөрөнгө оруулах боломжтой болсон. Нэг талд нь иргэд алтны сангийн эрхийг худалдан авна. Харин алтны сан цаад талд нь биет алт авч нөөцөлж байдаг. Ингэснээр иргэд биет алт авах, зарах төвөгтэй харилцаанаас бүр мөсөн ангижирсан. Алтны сангууд зөвхөн алтыг худалдан авч хөрөнгө оруулалт хийдэг бол дилерүүд өдөр тутам алтны ханшны өөрчлөлтөөс ашиг олох зорилгоор их хэмжээгээр авч зарж байдаг. COMEX бирж дээрх алтны цэвэр позиц одоогийн байдлаар 500 тонн хүртэл өссөн нь дилерүүд алтны ханшийн талаар эерэг хүлээлттэй суугааг харуулж байна” гэсэн нь бий.

Дэлхийн бүх алтны 25 хувь болох 540 мянган гулдмай алтыг Нью-Йорк дахь АНУ-ын Холбооны нөөцийн банкинд хадгалдаг, эдний ихэнх нь гадны Засгийн газрын хөрөнгө, сүүлийн 100 жилд олборлосон алтны 70 хувь нь өнөөдөр гүйлгээнд явж байгаа гэх мэт алт тойрсон сонирхолтой статистикууд өчнөөн.

П.Сүхбаатар: Есөн тонн шахуу алт цэвэршүүлж валютын нөөцаа бүрдүүлсэн 

Монголбанкны Мөнгөн тэмдэгт, үнэт зүйлсийн газрын захирал П.Сүхбаатараас алт тушаалтын талаар тодруулсан юм.

-Өнгөрсөн жилүүдэд алт олборлогчдыг дэмжсэн ямар бодлого хэрэгжүүлж ирэв?

-2013 онд Ашигт малтмалын газар, Сангийн яам, Уул уурхайн яам, Монголбанк хамтарч Ашигт малтмалын тухай хуульд өөрчлөлт оруулах санал гаргасан. Хуульд өөрчлөлт орсноор алтны татвар эрс багассан. Өмнө нь алтнаас нөөц ашигласны татвар рояалти гэж арван хувийн татвар авдаг байсан юм. 2013 оны нэгдүгээр сарын 27-ны өдөр татварыг хувь хэмжээг 2.5 болгож бууруулсан. Алт олборлогчдыг бодитоор дэмжсэн алхам болж чадсан. Үүнээс хойш алтны хэмжээ өссөн л дөө. Тодруулж хэлбэл Монголбанкинд тушаах алтны хэмжээ эрс өссөн. Монголбанк 2013 онд 12 тонн алт хүлээж авсан бол өнгөрсөн жил 15.1 тонн алт авсан. Өнгөрсөн сарын сүүлийн байдлаар 8.5 тонн алт хүлээж аваад байна. Алтны олборлолт их хэмжээгээр өссөнийг энэ тоонуудаас харж болно. Бид бараг есөн тонн шахуу алтыг цэвэршүүлээд валютын нөөцөө бүрдүүлж байна. Дундажлаад үзвэл, 1295 ам.доллар гэсэн ханшаар бодож үзэхэд 250 гаруй сая ам. долларын валютын нөөц бүрдүүлчихсэн гэсэн үг.

-Энэ жил хорин тонн алт авна гэсэн төсөөлөл бий. Төлөвлөсөн хэмжээндээ хүрэх болов уу?

-Оны эцэс гэхэд ямар ч байсан өнгөрсөн оныхоос 15 тонноос илүү гарна гэсэн таамаг байна. Таны хэлсэн 20 тонн гэдэг бол таамаг. Алтны зарим лицензүүдийг сэргээсэн, үйл ажиллагаагаа түр зогсоосон аж ахуй нэгжүүд хөрөнгө оруулалт орж ирснээр ажиллаж эхэлнэ гэсэн тооцоогоор 20 тонн гэсэн тоо тавьсан юм. Ер нь бол алтны олборлолт нэлээд өсөх хандлага ажиглагдаж байна. Хорин тонндоо хүрэх магадлал өндөр гэж бодож байгаа. Алтны оргил үе дуусах болоогүй. Найм, ес, аравдугаар сар байна. Өнгөрсөн сарын хувьд ихэнх нь баяр наадам амралтын өдөр байсан. Гэхдээ л хоёр тонныг авч байна гэхээр алт тушаалт цаашид илүү эрчимжих байх.

-Алт олборлогчдын тухайд төрөөс үзүүлнэ гэсэн санхүүгийн дэмжлэгээ өгчихвөл алт тушаалт 20 тоннд хүрэхэд асуудалгүй, ирэх жил илүү ихийг тушаах боломж ч бий гэж байгаа. Төв банкнаас энэ тал дээр хэр анхаарч байна?

-Нэгдүгээрт манайх санхүүжилт өгдөг газар биш. Гэхдээ бид өнөөдөр (өчигдөр) алт олборлогчидтой, алтны холбооныхонтой уулзаж, санаа оноо, тулгамдаад байгаа асуудлыг нь сонслоо. Алт олборлогч байгууллагууддаа 250 тэрбум төгрөгийн санхүүжилт олгоно гэсэн гурван яамны хамтарсан гэрээ зурагдсан байгаа л даа. Үүний дагуу ямар нэгэн шийдвэр гараагүйг, санхүүжилт шаардлагатай байна гэж алт олборлогчид ярьж байна. Ялангуяа яг өдийд, ид сезоны үед түлшээр хангаад өгчихвөл алт олборлох ажлаа улам эрчимжүүлнэ гэж байна. Арилжааны банкуудтай уулзаж байгаа ч зээл өндөр гэсэн бэрхшээл байна, өндөр хүүтэй зээл авч ажиллаж байгаа, өмнөх өрөө дарж дуусаагүй учраас дахин зээл авах боломж алга, мөнгөгүй учраас шатахуунгүй, шатахуунгүй болохоор зарим техникээ зогсоохоос аргагүйд хүрлээ гэцгээж байна. Бидний хувьд алт олборлогчдод тулгамдаад байгаа энэ асуудлыг холбогдох яам тамгын газруудад нь уламжилж ажиллана. Ямартай ч байдал ямар байгаа талаар газар дээр нь танилцлаа. Ажилласан тайлангаа энэ пүрэв гаригт удирдлагууддаа танилцуулна. Баасан гариг гэхэд холбогдох газруудад нь саналаа хүргүүлнэ гэсэн төлөвлөгөөтэйгөөр ажиллаж байна. Ер нь алтны компаниудын хувьд санхүүжилт шаардлагатай байхаас аргагүй. Асар үнэтэй техник хэрэглэдэг. Нэг том дугуй гэхэд л 50 сая төгрөгөөс эхэлдэг. Шинэ техник технологи худалдаж авахаас аргагүй салбар. Саявтар гэхэд л нэг компани 34 тонн шороо хутгадаг шанага авсан байна. Ямар үнэтэй техник хэрэглэдэг вэ гэдгийг сая худалдаж авсан шанаганы хэмжээнээс харчихаж болно.

-Алтны үнэ өндөр байгаа. Цаашид ямаршуу байх төлөв ажиглагдаж байна вэ?

-Одоо бол алтны үнэ харьцангуй өндөр болж байна. АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгууль, Туркийн төрийн эргэлт гэх мэт үйл явдал алтны ханш өсөхөд нөлөөлж байгаа. Сүүлийн үед алтны ханш 1300 ам.доллараас буухгүй байна. 1367, 1380 байна. Цаашдаа нилээн өсөх болов уу гэж харж байгаа. Алтны ханш өсөөд ирэхээр алт олборлогчдод ч түлш шатахууныхаа мөнгийг төлөх боломж гарч ирэх байх.

П.Мөнхзаяа 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.
    • Novsnuud

      (207.244.94.3) 2016-08-16 17:33
      • 0
      • 0

      delhiin buh banknii mungiig niiluulsen ch manai baigaliin bayalag end hurehgui mongolchuud bid bayan uls.Harin ed ard tumnee deeremdeed bgaa ulsuudiig zasaglah heregtei dee.Ene l zasgiin gazariin uureg. yagaad busdaasaa iluu erh edleh erh olgood bgaag oilgohgui bna

      Хариулах

    • Зочин

      (5.46.232.157) 2016-08-16 17:06
      • 0
      • 0

      Erelt ih bgaa yum bol unee saihan osgood altaa alt bolgochih chadaltai aaviin huu bna uu?

      Хариулах

    • Зочин

      (5.46.232.157) 2016-08-16 17:17
      • 0
      • 0

      Royalty tatvariig buuruuldag tun buruu alham bolj. Ulsiin sand orj ireh mongo bagasaj tetgever tetgemjee tavij chadahaa bolison ni argaguishte. Alt olborlogchiig l bayjuulah gesen alham. Altaa olborloh mongogui uum bol bolichihood aduugaa hariulj l yavna biz dee albatai uum uu? A4d tumnii baylagiig uhchihaad gadnii une hanshaar ni zaraad uls ard tumendee toloh estoi tatvaraa tolood yavj chaddaggui bol boliyo ooooo!!!!!!!

      Хариулах