"Цагаан нөмрөгтөн"-ы гашуун зовлон хийсч бус, хэлж ирдэг боллоо

Twitter Print
2013 оны 10-р сар 17-нд 11:01 цагт
Мэдээний зураг,

Жил гаруйн өмнө бичиж байсан нийтлэлийн маань гол баатар болсон Хасар-Дашдорж хүү өнөөдөр 16 нас хүрч Монгол улсын иргэн болжээ. Зүүний үзүүр дээр тогтох арвайтай зүйрлэх ховор хувь тавилангаар хүний орчлонд хүмүн болон төрсөн түүнд төрсөн өдрийн баярын мэнд хүргэх нь зүйн хэрэг ч, нэг л сэтгэл дүүрэн бус байх нь түүний үүрсэн гунигт хувь заяатай холбоотой биз ээ.

Үүнтэй зэрэгцэн бас нэгэн сааралхан мэдээлэл дуулдсан нь Ш.Шүр гэх бүсгүйн бичсэн “Гэрэл гэгээтэй амьдралыг минь нэг эмч орвонгоор нь эргүүлчихлээ” гэх нийтлэл. Хасар-Дашдорж хүүгийн 16 жил эдэлж буй тэр зовлон, тэр гунигт түүх бас нэгэн хөөрхөн хүүд давтагджээ. Яг л Хасар-Дашдорж хүү хэрхэн төрсөн, энэрэн нүгүүлсэхүйн сэтгэлээр бус “Хүйтэн” гэж ч тодорхойлж болохоор сэтгэлээр хандсан эмчийн алдаанаас үүдсэн зовлонг бас нэгэн эцэг эх, эмээ өвөө үүрч, мөөмөө ч хөхөж чадахгүй өөдсийн чинээхэн улаан “амьтнаа” өрөвдөн өрөвдөн суух дүр зураглал нүдний өмнө тодорч байна.

Доорх нийтлэлээр эх үрсийн эрүүл мэнд, амь насыг гартаа атгасан цагаан нөмрөгтөн, эх баригч нар Хасар-Дашдорж хүүд тохиосон гашуун хувь заяаг дахин бүү давтаасай гэсэндээ, нэгэнт хийсч ирсэн зовлонг үүрэн амьдарч буй хөгжлийн бэрхшээлтэй бүх хүүхдүүдийн эрх ашиг хэн нэгний гутлын уланд гишгэлэгдэхгүй байгаасай гэсэндээ бичсэн билээ. Гэвч “хайнга, хүйтэн” эх баригчийн гайгаар бас нэгэн гэр бүл өөдсөн чинээхэн хүүгийнхээ хувь заяагаар тоглуулсандаа харамсан “Гэрэл гэгээтэй амьдралыг минь нэг эмч орвонгоор нь эргүүлчихлээ” хэмээн дуун алдаж байна.

Бид амьддаа л бие биенээ хайрлаж, хүйтэн хөлдүү бус халуун дулаан сэтгэлийн илч гэрлээ бие биедээ илгээж амьдарвал хүн болсон төрсний баяр жаргал, хүн хэмээх нэрийг олж төрсөн “амьтны” оюуны гэгээ тэр юм. 

Танилц, энэ бол ард түмний хүү Хасар-Дашдорж

Хэдэн жилийн өмнө хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн сургуулиас сурвалжлагаа хийж байсан минь санаанд орлоо. Нөгөө л соц нийгмийн үеийн өнгө төрхийг илтгэх цайвар ногоон өнгөөр сургуулийн хананы талаас доош хэсгийг будаж дээд хэсгийг шохойдсон нь цагийн эрхэнд хууларч ов тов цоохортжээ.

1970-1980-аад оны үед баригдсан “хөгшин саарал”-уудын будаг нь халцарсан модон шал холхилзож, хана таазны шохой нь хаалга ширүүхэн хаах тоолонд цасан ширхэг шиг дээрээс буух “хүйтэн царай”-тай өрөөнүүд, “эртний” хийц бүхий модон рамны засвараар салхи сийгэх нь холгүй цонх гээд нэг л “Өөр ертөнц” угтаж билээ.

Гэхдээ энэ бол зөвхөн хөгжлийн бэрхшээлтэй хүүхдийн сургуулийн хаалгаар орсон анхны сэтгэгдэл. Цааш хэд алхан хамгийн эхний хаалгыг татаж эхлээд тааралдсан хэдэн хүүхэдтэй ярилцахыг хүслээ. Багшаар нь дамжуулж л ярихгүй бол дохионы хэл ойлгохгүйн зовлон сурвалжлаганд маань саад болж байв. Гэсэн ч хүүхдүүдийн сэтгэлийг уудалж чадсан юм.

Өр эмтэрмээр. “Би бусдын адил эрүүл саруул байсан бол гэхээсээ илүүтэй “Би том болоод компанийн захирал болж аав ээждээ тусална”, “Би том болоод аав ээж, ах дүү нартаа машин авч өгнө”, “Эмээ маань босож чаддаггүй. Хэрэв намайг онц сурах юм бол эмээ гүйдэг болно гэсэн. Тиймээс би онц сурч бас зурсан зургуудаа зарж мөнгө олоод эмээгээ эмчлүүлж хөл дээр нь босгоно оо. Над шиг хараагүй болсон хүүхдүүд олон бий. Тэдэнд туслаж, хүсэл мөрөөдлийг нь биелүүлдэг хүн болно” хэмээн ярих хараагүй хүү хувь заяатайгаа аль хэдий  эвлэрч гагцхүү өөрийгөө хэрхэн хөгжүүлж, өөрийн санасандаа хэрхэн хүрэх талаар байнга бодож бас түүгээрээ жигүүр хийн амьдардаг нь ярианаас нь илэрхий байв.

Хэдийгээр хараагүй жаахан хүүхэд хэдий ч өөрийн дотоод мэдрэмжээрээ, орчлон ертөнцийг өөрийн болор шиг гэгээн тунгалаг, цав цагааханаар төсөөлж зурсан нь таалагдсан юм. Түүний зурсан зураг бүрээс цав цагаахан бас гэнэн хонгор хүүхдийн сэтгэл “үнэртдэг” байж билээ. Хүний сэтгэлийг хөдөлгөж, заримдаа сэтгэл сэмэрмээр тайлбар хэлж зурсан зургаа хөөрхөн гараараа барьж илж үзэх жаалхүүгийн дүр төрх сэтгэлд хадагдан үлдсэн нь одоо ч хэвээрээ.

Хараагүй, сонсголгүй, хэлгүй, хөлгүй, гаргүй боловч хүсэл мөрөөдлөөр жигүүр хийн орчлон ертөнцийг өөрийнхөө цав цагаахан ертөнцөөр төсөөлж, зөвхөн өөрсдийнхөө хүчээр сайн сайхан бүхнийг цогцлооно хэмээн байгаа тэднийг хараад өөрийн эрхгүй эмтэрч ёстой л самсаа шархирч, нүдэнд хурсан нулимсаа урсахаас нь өмнө шингээхийн тулд зовхио чилтэл цавчилж билээ.

Мөнхийн харанхуй хувь тавилантайгаа эвлэрч амьдралын гэрэл гэгээг зөвхөн өөрийн дотоод сэтгэл зүрхээрээ л мэдэрч бас харж байсан тахир дутуу тэднийг зарим хүүхдүүд гоочилно. Элдвээр хэлж шоолно. Энэ үед л тэдний гэрэл гэгээтэй нар мэт сэтгэл нь харанхуйлж өөрсдийг нь өмөөрөх хүнийг эрэлхийлж, бас хүсч хэн нэгний энгэрт наалдан гомдлоо тайлагдтал уйлахыг хүсдэг талаар нэгэн аав хэлж билээ. Хүү нь ч хэд хэдэн удаа аавынхаа энгэрт наалдан уйлж байсан нь “Яагаад би ийм доромжлол амсах гэж…” гэх асуултыг нэхэж байгаа мэт санагддаг. Хүүгээ хэмжээ, хязгааргүйгээр өрөвддөг. Гэвч энэ л дутуу төрсөн заяаг яаж ч чадахгүй харгис орчлонгийн өмнө сөхөрч хүүгийнхээ өмнө дэндүү арчаагүй аав болон хувирч байдаг тухайгаа нэгэн аав хоолой чирүүлэн ярьж билээ. Тэр аав чухам л дотогшоо уйлж байгаа нь илт мэдрэгдэж, нулимсаа залгиж байсан юм. Бас л эмчийн буруугаас болсон гэх.

Саяхан даа, Facebook-ээр хэсүүчилж яваад аав нь хүүгээ  өмөөрсөн байхыг олж үзэн дээрх явдал санаанд оров.  Түүнийг “Хас”-ын Ч.Ганхуяг гэдгээр нь хүмүүс тун сайн мэднэ. Гэхдээ би түүнийг улстөрд хөл тавихаар зэхэж байгаа, аль эсвэл “Хас” банкны Ч.Ганхуяг, тэр сайн хүн, эсвэл муу хүн гэдгээр нь бүхэнд хамаатуулж ойлгохыг хүссэнгүй.
 
Зөвхөн ХҮҮГЭЭ ӨМӨӨРСӨН ЭЦЭГ ХҮН гэдэг утгаар нь хүлээн авч хэдэн жилийн өмнө өрөөлийн хүүхдүүдийг өрөвдөж нулимсаа нууж байсан маань санаанд оров. Энэ аав хүүгээ өмөөрч дотогшоо уйлжээ.
 
Яг л хэдэн жилийн өмнө хүүгийнхээ тухай ярьж, учирлаж, аргаа барсан аавын үгийг давтаж. “Зураач” шар хүүгээс  ялгаатай нь Дашка юу ч мэдрэхгүй нь дэндүү гашуун. Аав нь “харгис орчлонгийн өмнө сөхөрч хүүгийнхээ өмнө дэндүү арчаагүй аав болон хувирч байдаг аав”-ын түүхийг бас давтаж.
 
Гэхдээ тэр, хүүг нь гоочилсон бусдын бусармаг үйлдлийг давраасангүй, аавын үгийг хэлж асуудлыг “чимхжээ”. Тэрбээр нулимсаа нуун байж “Танилц, энэ бол Хасар-Дашдорж. Миний том хүү. 1997 оны 10 сарын 17-нд төрсөн. Одоо 14 настай. Дашка найзтай болж үзээгүй – учир нь тэр өрөөнөөсөө гардаггүй. Хөдөлж чаддаггүй учраас. Тархиндаа аймшигтай гэмтэлтэй учраас. Хүн болох эрхээ 14 жилийн өмнө энэ нарт өртөнцөд төрөх мөчид эх барьсан эмчдээ хураалгасан учраас. Үеийн хүүхдүүд нь одоо залуучууд болж байна. Миний Дашка харин юу болоод өнгөрснийг ч одоо болтол мэдрээгүй. Амьдрал ямар сайхан байж болохыг ч төсөөлж чадахгүй. Гэхдээ тэрэнд аав, дүү нар бий. Телевизээр түүнийг удмын дауны синдромтой гэж гутаан доромжилж, түүнд байдаг ганц юмыг – нэр төрийг нь гутаалгахгүй, булаалгахгүй. Одоо эрх эдэлж, Монгол Улсын иргэн хүн болсон хэргээ гаргаж, шүүхээр үнэнийг тогтоолгоноo. Шудрага ёсыг миний Хасар-Дашдоржид!” хэмээн тунхаглажээ.
 
Хасар-Дашдоржийг “хав даралгүй”, халдсан болгонд доромжлуулалгүй хайрлаж, бөөцийлж өсгөсөн Халх Монгол аав танд баярлалаа. Хасар-Дашдорж бүхнийг мэдэхгүй, мэдрэхгүй, төсөөлөхгүй биш өр өмөлтөл бичиж, өөрийг нь өмөөрсөн аавынхаа сэтгэлийг, хайрыг мэдэрч байгаа. Бас хүүгээ өмөөрөх эрч хүч, энерги аавд нь байгааг мэдэж амьдрал ямар сайхан болохыг төсөөлж байгаа гэдэгт итгэнэм.
 
Аавынхаа Facebook-ээр дамжин олны танил болсон Хасар-Дашдорж одоо зөвхөн аавын хүү биш ард түмний хүү болсоон. Хасар-Дашдоржийн нэр төрийг хэн нэгэн гутаахгүй, гутаалгахгүй байсан цагт түүнтэй адил хувь заяаг үүрсэн хүүхдүүдийн үнэт өмч болсон нэр төр ч адилхан өндөрт байх болно.
 
Ж.Нарангарав
Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.
    • Зочин

      (202.126.89.251) 2013-10-17 13:26
      • 0
      • 0

      Goe bichjee. Bayar hurgeye, Narangarav aa. Uneheer zov sedev. Sohor dogolon baina, uu, eruul saruul baina uu, ovchtei zovlontoi baina uu, hun bol hun gedgeer ni huleej avch surah tiim setgehuig har bagaas ni suulgaj ogoh heregtei baigaa yumaa. Tiim huuhduudiig yalgan oor surguulid surgadag ch buruu gej bi boddog. Tiim huuhduud ch gesen ooriigoo adilhan l hun gedeg uudnees hundetgej, busadtai adilhan gedgiig busdad medruulj amidraasai, ooriigoo bitgii niigmees nuuj haaj amidraasai gej bi husdeg. End manai Bolovsrolyn togtoltsoo shinechlel hiih heregtei. Udaan hugatsaa orno, gehdee neg ehelchihvel heseg hugatsaany daraa baidal saijirna shuu dee.

      Хариулах