З.Нарантуяа: Малын хулгайчид ногдуулах ял хөнгөн байгаа учраас чангатгана

Twitter Print
2019 оны 10-р сар 31-нд 15:38 цагт
Мэдээний зураг,

Ингээд УИХ-ын гишүүн З.Нарантуяагаас мал хулгайлах гэмт хэрэгт ногдуулах ял, шийтгэлийг хэрхэн өөрчлөхөөр хуулийн төсөлд тусгасан талаар тодрууллаа.

-Сүүлийн жилүүдэд мал хулгайлах гэмт хэрэг өссөн гэж байгаа. Энэ талаар тодорхой тоо баримт, мэдээлэл байна уу?

-Мал хулгайлах гэмт хэргийг Эрүүгийн хуульд 2017 онд оновчгүй тодорхойлсон. Үүнээс шалтгаалж малын хулгай гаарсан нь статистикийн судалгаагаар нотлогдож байгаа. Зөвхөн өнгөрсөн жил гарсан мал хулгайлах гэмт хэргийг энэ оныхтой харьцуулаад харвал 89 хувиар өссөн дүн гарсан. Мөн 2017-2018 онд 54 хувиар нэмэгдсэн байна. Энэ нь мал хулгайлах гэмт хэрэгт ногдуулах ял, шийтгэл хөнгөн, хууль нь сул байна гэсэн үг. Иймд уг хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах шаардлагатай.

-Тэгэхээр одоо мөрдөж буй хуулиар мал хулгайлах гэмт хэрэгт ямар ял, шийтгэл ногдуулж байна вэ?

-Одоо бол найман бод, 24 богоос дээш тооны мал хулгай хийвэл их хэмжээний хохиролтой гэж үзнэ. Тэгээд арай хатуу буюу 5-8 жил хорих л ногдуулж байгаа. Харин долоон бод 23 бог байвал зургаан сараас таван жил хүртэлх хорих ял, 240-720 цагийн нийгмийн тустай хөдөлмөр эрхлүүлэх, зургаан сараас таван жил хүртэл зорчих эрхийг нь хязгаарлах гэсэн туслах ял хэрэглэж байгаа юм.

-Шүүхээр малын хулгайч нарт ямар хариуцлага хүлээлгэх вэ?

-Дээр хэлсэн хязгаарт хүрээгүй тооны мал хулгайлсан бол ихэнхэд нь тэр туслах ял ногдуулсан байна. Ийм учраас малын хулгай гаараад байгаа юм.

-Та бүхний санаачилсан хуулийн төсөлд хариуцлагын хэмжээг хэрхэн тусгасан бэ?

-Хулгайлсан малд нь тооны хязгаар тавихгүй. Иймд нэг толгой мал хулгай хийсэн ч ял шийтгэл ногдуулна гэсэн үг. Нэг ёсондоо хийсэн хэрэгт нь ногдуулах зохих ял шийтгэлийг нь оновчтой болгоно. Энэ нь торгох, баривчлах, хорих төрлийн ял шийтгэл байна. Хорих ял ногдуулахдаа хохирлын хэмжээ бага байвал тав хүртэлх жил байх юм. Үлэмж их хэмжээний хохирол учруулсан бол найман жил хүртэлх ял ногдуулдаг болно.

-Та бүхний өргөн барьсан хуулийн төслөөс гадна бас нэг төсөл бий. Үүнтэй харьцуулж үзсэн үү?

-УИХ-ын гишүүн Х.Болорчулууны өргөн барьсан хуулийн төсөлд малын хулгайчид ял шийтгэл ногдуулахдаа хулгайлсан малын тооны доод хязгаарыг бууруулж авч үзсэн. Бүр хязгааргүй болгоогүй байна лээ. Хүндрүүлэх нөхцөл дээр цөм сүрэг, үүлдэр угсаа сайтай жишээ нь хурдан морь хулгай хийвэл ногдуулах ял нь чанга байх юм билээ. Зөрчлийн тухай хуульд баривчлах, торгох ял хэрэглэхээр оруулаагүй. Техник хэрэгсэл ашиглаж тээвэрлэсэн бол захиргааны хариуцлага хүлээлгэнэ гэж тусгасан байна. Энэ бүгдээс харвал зарчмын хувьд их ялгаатай хуулийн төсөл юм.

-Малын үнэлгээг хэрхэн тогтоох вэ?

-Иргэд малаа өөрсдөө үнэлнэ. Шүүхийн явцад тэр үнэлгээ нь хэр бодитой вэ гэдгийг тогтоох юм. Энэ тогтоосон хэмжээгээр хохирол нь тодорхойлогдоно. Эрүүгийн хуульд ямар хэмжээний хохирлыг бага, үлэмж, их гэж үзэхийг тодорхойлж өгсөн байдаг. Тухайлбал, 50 сая төгрөгөөс дээш хохирол учруулсан бол их хэмжээнийх гэж үздэг. Мөн 10 сая төгрөгөөс дээш хохиролтой бол үлэмж хэмжээнийх гэж тодорхойлсон. Тэгээд үлэмж хэмжээний хохирлоос дээш мал хулгайлсан бол ялын өөр сонголтгүйгээр 5-8 жил хорино гэсэн үг.

-Сүүлийн жилүүдэд мал хулгайлах гэмт хэргийг шүүхээр шийдвэрлэсэн жишээ юу вэ?

-Яг хэдэн хэрэг шүүхээр шийдэгдсэн тоог сайн мэдэхгүй байна. Харин малчдад учруулсан хохирлын хэмжээ асар их нэмэгдсэн. Нийт хулгайн гэмт хэргийн 15 хувийг нь мал хулгайлах гэмт хэрэг эзэлж байгаа.

Эх сурвалж: "АРДЧИЛАЛ ТАЙМС" СОНИН 

Т.ЖАНЦАН 

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.