Энэ зууны баялаг цагаан тивийн хар алт

Twitter Print
2018 оны 02-р сар 08-нд 09:38 цагт
Мэдээний зураг,

Антарктид  тив буюу өмнөд туйл аль ч улсын харъяаны газар нутаг бус. Газар дэлхий дээр ийм "хэний ч биш" газар байсаар буй нь гайхмаар. Гэхдээ "Хэний ч биш нутаг дэвсгэр" гэсэн нэр томъёо байдаггүй. Харин "онцлог нөхцөл байдалтай нутаг дэвсгэр" гэсэн ухагдахуун байдаг. Тийм газар манай гараг ертөнц дээр зургаа байдаг. Геодези зураг зүйн газрын Майотта, Фолклендын (Мальвиний) арал, Энэтхэгийн гадаад далай дахь Их Британийн газар нутаг, Палестины нутаг гэж үздэг. Хоёр жилийн өмнө Палестин улс өөрийн гэсэн нутаг дэвсгэртэй байх статусыг НҮБ-аад баталгаажуулсан. Интернэт хайлтын Google систем Палестиныг хэдийнэ хүлээн зөвшөөрч, гаүрын зургийн хайлтын систем хүртэл оруулаад авсан. Тэдгээрийн газар нутгийн заримд нь өнөө хүртэл унтраагүй байгаа улс төрийн өөр будлиантай асуудлыг тойрсон олон улсын хэлэлцээр бий.

Нэг жишээ нь гэвэл өмнөд туйл. Одоохондоо "хэний ч биш" нутаг энэ орон зайг гэвч хэдэн жилийн дараа талцан хуваах бодлого явагдаж эхэлнэ.

Антарктидад цэргийн бааз байгуулах, зэвсэг турших, цөмийн хаягдал булахыг хориглосон бүс гэж заасан 1959 онд байгуулсан олон улсын гэрээ байдаг хэдий ч их гүрнүүдийн бие биенээсээ чанд нууцалсан олон судалгаа шинжилгээний ажлуудын зорилго чухам юунд чиглэж байгаа нь өнгөрсөн хугацаанд тодорхойгүй явж иржээ. Гэтэл гэрээнд шинжилгээ судалгааны үйл ажиллагаа, түүн дотор хамтын үйл ажиллагааг урамшуулан дэмжихээр заасан байдаг.

ОХУ, АНУ, Их Британи, Япон мэтийн 12  “их гүрнүүд” гарын үсэг зурсан уг гэрээ ёсоор  дэлхийн бөмбөрцгийн зургаа дахь  эх газар ердөө “Үндэстний сектор” гэж томъёологдсон, харилцан адилгүй хэмжээтэй зүсмүүдэд хуваагдчихжээ. Эндээс хамгийн том зүсэм дээр нь Норвеги, Австрали, Шинэ Зеландынхан өрсөлдөцгөөдөг байна. Норвеги бол шинэ газрыг анх нээсэн (энэ газар дээр анх түрүүн Норвегийн иргэн хөл тавьсан) гэдэг эрхээрээ, харин үлдсэн улсууд газар зүйн байршил ойр гэдгээр түрээ барьж ирсэн аж.

Бразил, Их Британи, Франц улсууд мөн татагдсаар ирсэн энэ газар нутагт харин Үндэсний гэсэн секторгүй байгаа Орос, АНУ-ын хатуу байр суурь өрсөлдөөнийг хазаарлаж өгөөд зогсохгүй  бусад улс орнуудын сонирхлыг мөн дэвэргэлгүй барихад дэм болж буй аж.

Актарктид тив дэлхий дахины ирээдүйн стратегийн бүс нутаг. Чухам үүгээрээ их гүрнүүдийн ашиг сонирхол давхцан өрсөлдөөн үүсгэх үндсэн шалтгаан болж байгаа билээ. Өмнөд хэсгийн энэ газар нутагт чулуун нүүрсний давхарга, төмрийн хүдрийн ордууд илэрсэн бөгөөд бал чулуу, гялтгануур, уулын болрын орд, түүнчилэн алт, уран, мөнгө, титан болон бусад олон металлын орд байж болзошгүй. Эх газрын хавтан дээр оршин буй орчны далай дотроос газрын тос, байгалийн хий олборлох хэтийн төлөв нэгэнт нээгдчихээд байгаа болохоор удахгүй энэ зууны хоёрдугаар хагаст дэлхий нийтийн анхаарал татсан байгалийн баялаг олборлолт, бүтээн байгуулалтын асуудал тавигдаж байна.

Цагаан тив дэх хар алтны хэмжээ Ойрхи Дорнодын сав газрын бүх нөөцөөс илүү гэж эрдэмтэд тооцоолсон байна. Харин одоо уг тивд геологийн хайгуул хийх ажлыг зогсоосон бөгөөд тэр нь XXI зууны дунд үе хүртэл хориглоод байгаа аж.

Сэтгүүлч Л.Отгонбат

E-mail: mongolcom.mn@gmail.com
Утас: 76110303, 76110505

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.