Чингис хааны ялалтын үнэн мөнийг мод илчилдэг

Twitter Print
2020 оны 12-р сар 26-нд 10:02 цагт
Мэдээний зураг,

Модны цагираг бүр нь өвөрмөц, өргөн нь цагираг үүссэн жил хэр бороотой байснаас хамаардаг. Эрдэмтэд дэлхийн өнцөг булан бүрт ургаж буй модны “хурууны хээ” ний мэдээллийн санг судласнаар өнгөрсөн цаг уур, байгалийн экосистем, тэр байтугай өмнөх соёл иргэншлийг олж харах боломжтой юм.

Дендрохронологи бол зуу гаруй жилийн өмнө үүссэн шинжлэх ухааны салбар юм. Аризонагийн Их Сургуулийн одон орон судлаач Эндрю Дуглас өөрийн хобби болгож судлажээ. Өнгөрсөн цаг үеийн нарны мөчлөг, дэлхийн уур амьсгалд хэрхэн нөлөөлж байсан талаар маш их зүйлийг хэлж чаддаг тул модны цагирагийг сонирхох болжээ. Дуглас 15-р зууны дунд үеэс ургаж байсан модны цагирагийн суурийг цуглуулж эхлэн, АНУ-ын баруун өмнөд хэсэгт орших Пуэблоаны тууриас гарсан модны цацраг болох бүр эртний мэдээллийн эх сурвалжийг судалж эхлэв. Дендрохронологи ийнхүү үүсчээ.

Судлаач Валери Трюет модны цагирагуудад хүн төрөлхтний түүхэн дэх бусад чухал мөчүүд тэмдэглэгдсэн гэж үздэг. 1211-1225 онуудын ер бусын бороотой жилүүд нь Төв Азийн тал нутгийг өвсөөр бүрхэж, Чингис хааны адууны тэжээл болж, Монголын эзэнт гүрнийг, дэлхийг байлдан дагуулах түлхүүр болгосон байж болзошгүй юм. 1986 онд Чернобылийн атомын цахилгаан станцад гарсан осол нь үхээгүй үлдсэн нарс модонд хачин зэрэгцсэн цагирагуудад ул мөрөө үлдээжээ. Антонио Страдиварийн 20 сая орчим долларын үнэтэй хийл дээр хийсэн хийц нь зөвхөн хийл хөгжмийн наснаас гадна мөн тухайн модоор хийсэн газарзүйн гарал үүслийн талаар өгүүлдэг.

Мянган жилийн турш үргэлжилсэн модны цагирагуудаас авсан мэдээлэл нь дэлхийн цаг уурын түүхийг сэргээн тогтооход эрдэмтдэд тусалсан юм. Трюэт модонд дуртай боловч моддыг ухаалаг гэдэгт итгэдэггүй гэж баталдаг. Тэрээр моддын дотор нуугдсан нууцыг илчлэхийг хичээдэг. "Мод бол гайхамшигтай юм" гэж Валери бичжээ. Валери Троует дендрохронологийн нууцыг шинэ модны түүх номондоо дурджээ.

Эх сурвалж: попмех.ru

Р.Сайхан-Уул

 

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.