Гадаадад сурч буй оюутан хүнд тохиолддог бэрхшээл бол хэлний будилаан

Twitter Print
2021 оны 10-р сар 05-нд 09:50 цагт
Мэдээний зураг,

Гадаадад сурч буй оюутан хүнд тохиолддог бэрхшээл бол хэлний будилаан. Хүнд суртал, технологийн хөгжил дагаад амьдралаас ихээхэн холдсон дискурс гадаад хэлээр уншиж хичээлийнхээ ард гарах гэж мунгинаж явах зуурт эх хэлээрээ бодол санаагаа илэрхийлэх чадвар нь орхигдож саардаг. Тухайн гадаад хэлээрээ сайн ойлгоод байгаа ч мэргэжлийн зүйлсээ эх хэлээрээ илэрхийлж чаддаггүй.

Монгол хэл эртний хэл учраас ийм их хөгжсөн орны дискурсын элдэв нэр томьёо, жаргон, хэллэг бууж өгөхгүй. Энэхүү явцад англиар фрэйзмонгерин буюу бусдын бичсэн зүйлсийг холбоо үгээр нь тоть шиг давтах маш муухай зуршил болж тогтдог. Хүн үүнийгээ төдийлөн олж харахгүй, англиар сайн бичээд байна л гэж бодож явна.

Гэтэл тэдгээр бичсэн зүйлд нь өөрийнх нь бодол гэж огт байдаггүй юм. Үүнийгээ олж харсан нөхцөлд энэхүү айхавтар саатал, будилаанаасаа яаж гарах вэ гэсэн асуулт гарч ирнэ. Өөрт минь тохиолдсон зүйл тул энэ асуудлыг минь шийдэж тайлж өгсөн аргаа итгэл төгс санал болгоно.

Юун түрүүнд гадаад хэлнээс өөрийнхөө сурч буй чиглэлийн зүйлсийг монгол руу хөрвүүлж сурах хэрэгтэй. Үүнд анхаарах зүйл бол монгол хэл нэгэнт эртний хэл тул гадаад текстийг үгчлэн орчуулж болдоггүй. Гадаад текстийнхээ утгыг сайтар тунгааж амьдралд буулгаж ойлгож байгаад монгол руу хөрвүүлвэл ямар ч монгол хүн уншсан боловсрол харгалзахгүйгээр ойлгодог байх тийм л түвшинд хүрж гэмээ нь та өөрийнхөө бодол санаа, хүсэл зориг, сэтгэлийн хөдлөл, ертөнзийн үзлээ эх хэлээрээ ч харийн хэлээр ч чөлөөтэй илэрхийлж чаддаг болно.

Намайг дөнгөж 15 тай байхад аав минь орос хэл их шамдан сурч буйг минь ойшоож нэгэн зөвлөгөө өгсөн юм. Миний охин Пушкины "Алтан загас" "Евгени Онегин" гэсэн хоёр номыг орос эхээр нь Ц. Дамдинсүрэнгийн монгол орчуулгатай тулгаж зэрэгцүүлж уншаад үз гэлээ. Би ч уухайн тас л номын сан гүйж очиж энэ дөрвөн номоо гэрээр аваад хэдэн сар ноолсон юм. Миний балчир ухаанд мөн ч тод мөр, сэтгэлийн тольтод маш гүнзгий сэтгэгдэл үлдээсэн явдал билээ. Дамдинсүрэн гуайн эх хэлээрээ орос эхээс нь илүү тансаг орчуулсанд гайхаж биширч, монгол хэлнийхээ эртний хэл учраас энгүй их баялаг, дэлхийд хосгүй тансаг болохыг мэдэрсэн. Одоогоороо энэхүү итгэл бишрэл гуйвдаггүй учраас эх хэлний минь сүн далай, сүмбэр уул мунхаг миний оюуныг ундаалж тэжээсэн хэвээр.

Өөр нэг чухал юм бий. Академи бол амьдралгүй, оюуны авс шиг үхмэл орчин. Уран зохиол уншиж амьдралд суралцах хэрэгтэй. Орос, англи, герман, францын аль сонгодогиийг нь шилж уншвал ямар ч их дээд сургуулийн диплом, зэрэг дэвээр орлуулашгүй их юм сурч авна.

Сурж буй тухайн орныхоо хэлээр шинжлэх ухааны нийтлэл бие даан бичиж чадахгүй байгаа бол ер нь би мастер, докторын зэрэг авах хэрэг байна уу үгүй юу гэж бодох хэрэгтэй дээ.

Мастер авсан хүн бол хоёр зүйл чаддаг байх ёстой, нэгт ямарваа нэг эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажил уншаад гол санааг нь өөрийнхөө үгээр бичиж чаддаг байх, хоёрт гэвэл бие дааж шинжилгээ судалгаа хийж чаддаг байх ердөө л ийм хоёр үр дүн. Ном уншаад ойлгож буйгаа сийрүүлж бичих замаар харуулна.

Номноос юу ойлгосноо сийрүүлж бичиж чаддаг болсон бол өөрөө бие дааж юм бодох, сэтгэх, судлах, шинжлэх чадвартай болсон гэсэн үг.

Бат-Очирын Алтантуяа

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.