Юанийн ханш иргэдийг ядуурал руу түлхэж байна

Twitter Print
2014 оны 07-р сар 28-нд 10:03 цагт
Мэдээний зураг,

Санхүүгийн зах зээлийн холбооноос “Инфляци өснө” гэсэн хүлээлт иргэдийн олонхид байгааг судалгаагаар тогтоожээ. Тус байгууллагын судалгаанд оролцсон нийт иргэдийн 54 хувь нь “Ирэх жил инфляц өснө” гэсэн хүлээлттэй байгаа бол 18 хувь нь үүнээс өөдрөг төсөөлөлтэй байгаа аж Харин үлдсэн 30 хувь нь өөрчлөлт гарахгүй гэдэг таамгийг дэвшүүлсэн байна. Үндэсний статистикийн хамгийн сүүлийн тоон мэдээгээр улсын хэмжээнд инфляци 14 .6 хувьтай байгаа юм. Харин иргэд энэ талаар цаашид нэмэгдэж, амьдралд дарамт нэмнэ гэсэн айдастай байгааг дээрх судалгаа харуулж байна. Үүнээс гадна иргэдийн дунд “Нэг ам.доллар 2000 төгрөгтэй тэнцэнэ” гэсэн таагүй хүлээлт хэдийнэ үүсээд байгаа. Одоогоор нэг ам.доллар арилжааны банкуудад 1862 төгрөгт хүрэв. Монголбанкны хаалтын ханш 1856 төгрөг байна Түүнчлэн сүүлийн үед юанийн ханш ам.долларын нөлөөгөөр тасралтгүй өсч, 301 төгрөгтэй тэнцлээ. Тэгвэл Хятадын мөнгөн тэмдэгтийн ханш өнгөрсөн жил манай улсын валютын зах зээл дээр 238 төгрөгтэй хайнцаж байсан билээ. Өөрөөр хэлбэл, өмнөд хөршөөс гол хэрэглээгээ базаадаг манай орны хувьд бүтэн жилийн дотор өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний үнэ 30 гаруй хувиар өссөн үзүүлэлттэй байна. Хичээлийн шинэ жил хаяанд ирсэн энэ үед монголчуудыг “тэжээдэг” гол валютын ханш 300 төгрөг давсан нь улсын хэмжээнд инфляци 14.6 хувьтай гарсан судалгааг огцом нэмэгдүүлэх шалтгаан болж магадгүй байдалд тулж ирлээ. Цөөн үгээр хэлбэл, Монголбанкны мөрөөдөлд хамгийн их саад болж буй валютаар юанийг тодруулж ч болохоор байна. “Найман шарга” захын ченжүүдийн хэлж буйгаар, юанийн ханш ойрын хугацаанд буух шинжгүй байгаа аж. Түүнчлэн энэ байдлыг валют ховордсонтой холбон тайлбарлаж буй юм.



Манай улсын импортын 80 орчим хувийг БНХАУ дангаар эзэлдэг. Тэгэхээр энэ улсын мөнгөн тэмдэгтийн ханшийн хэлбэлзэл Монголын эдийн засагт хүчтэй нөлөө үзүүлдэг жамтай. Уг нь, ирэх сард Засгийн гакрын “амь тариа” залгуулах 100 хоногийн хугацаа дуусгавар болно. Энэ хугацаанд тэд валютын ханшийг тогтворжуулах гэж хичээсэн ч үнэндээ амжилт олсонгүй. Тиймээс ирэх сард хичээлийн хэрэгсэл зэргээс эхлээд бүхий л бараа бүтээгдэхүүний үнэ өнгөрсөн оны мөн үеэс багаар бодоход ширхэг тус бүр нь 25 хувиар нэмэгдэх нь тодорхой болж байна. 

Тэгвэл Хятадын мөнгөн тэмдэгт төгрөгийн эсрэг сүүлийн үед эрчимтэй чангарсны нөлөөгөөр “100 айл” барилгын материалын худалдааны төв дээр нэг уут цемент ганцхан сарын дотор таван мянган төгрөгөөр нэмэгдлээ. Тус худалдааны төвд худалдаа эрхэлдэг Ц.Норов Өнгөрсөн сарын эхээр уут цемент найман мянган төгрөгийн үнэтэй байсан. Харин наадмын дараа 10 мянган төгрөг болж, үүнээс хойш дахин гурван мянган төгрөгөөр нэмэгдээд байна. Бусад барааны үнэ хамгийн багадаа 500 төгрөгөөр өссөн. Энэ нь мэдээж юанийн ханш чангарсантай холбоотой” гэж ярив Тэгвэл “Нарантуул-2” худалдааны төвд жимсний худалдаа эрхэлдэг Х.Амгаланбаяр “Юань өссөн гэдэг шалтгаанаар бөөний үнэ өсчихсөн Тийм учраас бид жижиглэнгийн үнээ нэмэхээс өөр аргаггүй болоод байна Өнгөрсөн жилтэй харьцуулахад жимсний нэр, төрлөөс шалгаалж дунджаар нэг кг нь 1500 төгрөгөөр өссөн” гэв. Юанийн ханшийн өсөлт манай улсын эдийн засагт шууд, хэрхэн нөлөө үзүүлдэг тухай тодорхой жишээг бид харлаа. Манай улсын импортын 80 орчим хувийг БНХАУ дангаар эзэлдэг. Тэгэхээр энэ улсын мөнгөн тэмдэгтийн ханшийн хэлбэлзэл Монголын эдийн засагт хүчтэй нөлөө үзүүлдэг жамтай. Уг нь ирэх сард Засгийн газрын “амь тариа” залгуулах 100 хоногийн хугацаа дуусгавар болно Энэ хугацаанд тэд валютын ханшийг тогтворжуулах гэж хичээсэн үнэндээ амжилт олсонгүй. Тиймээс ирэх сард хичээлийн хэрэгсэл зэргээс эхлээд бүхий л бараа бүтээгдэхүүний үнэ өнгөрсөн оны мөн үеэс багаар бодоход ширхэг тус бүр нь 25 хувиар нэмэгдэх нь тодорхой болж байна. Тиймээс энэ хугацаанд Засгийн газарт иргэд болон сөрөг хүчнийхээ дайралтад тэсч үлдэх “дархлаа” шаардлагатай болох нь.

Тэр нь мэдээж ам.доллар... Хэрэв ногоон мөнгөний ханш буувал бусад валютын эсрэг төгрөгийн ханш чангарах нь тодорхой.Тиймээс ойрын хугацаанд ам долларын ханшийг залах ямар нэгэн арга хэмжээ авахгүй бол улс төрийн байдал ч тогворгүйтэх хандлагатай байгааг ажиглагчид анхааруулсаар байна Үнэндээ эрх баригчид ирэх сард Монголд айлчлах БНХАУ ын төрийн тэргүүн Си Жиньпинд нэлээднайдлага тавьж буй. Тэр ч бүү хэл түүнийг айлчлах үеэр олон тэрбум ам.долларын хэлэлцээрт гарын үсэг зурна гэсэн яриа байгаа юм Магадгүй Си Жиньпиний айлчлал манай улсын эдийн засгийн хэтийн төлөвийг тодорхойлж, Засгийн газарт цааш ажиллах боломж олгохыг үгүйсгэх аргаггүй. Ямартай ч хоёр улс 30 тэрбум ам.долларын өртөгтэй нүүрс хийжүүлэх төсөл хамтран хэрэгжүүлэх нь тодорхой байгаа билээ. Мөн энэ үеэр урд хөршийн нутгаар дамжих транзитийн гэрээнд гарын үсэг зурах арга хэмжээ болох тухай УИХ-ын дарга З.Энхболд хэлсэн. Энэ байдал нь гаднаас орж ирэх валютын урсгал хумигдсантай шууд холбоотой юм. Монгол Улсын гадаад валютын нийт албан нөөц өнгөрсөн тавдугаар сарын байдлаар 1.6 тэрбум ам.доллар байсан тухай Монголбанкныхан өчигдөр цахим хуудсаараа дамжуулан зарласан. Энэ нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 52.6 хувиар буурсан үзүүлэлт болж байгаа юм. Тодруулбал, өнгөрсөн оны тавдугаар сард манай улсын эрдэнэсийн сан 3.38 тэрбум ам.долларын нөөцтэй байжээ.

Харин одоо гадаад валютын хэмжээ түгшүүр төрүүлэх хэмжээнд хүрчихээд байгаа гэсэн үг. Ийнхүү гадаад валютын албан нөөцийн хэмжээ эрчимтэйгээр дундарч буйг олон улсын шинжээчид ээлж дараалан анхааруулсаар байгаа. Биднийг баяр наадмаа өргөн дэлгэр тэмдэглэж явтал олон улсын үнэлгээний Moody”s агентлаг Монгол Улсын зээлжих зэрэглэлийг В1-ээс В2 руу буулгасан. Хэдий ийм ч “азаар” хөрөнгө оруулахад эрсдэл багатай гэсэн ангилалд түр тогтож үлдлээ. Үүнд мөн л гадаад валютын албан нөөц буурсан, актив хөрөнгийн хөрвөх чадвар суларч буй нь нөлөөлсөн. Мөн санхүүгийн үйлчилгээний “Morgan Stanley” корпорацийн шинжээчид “Гадаад валютын нөөц дахиад хэдхэн сарын турш үргэлжлэн буурсаар байвал Монгол Улсын нийт албан нөөц ердөө хоёр сарын импортыг хангахуйц хэмжээнд хүрнэ” гэж сануулсан нь бий. Ийнхүү албан нөөцийн хэмжээ буурснаар төв банк валютын ханшийн огцом савлагааг зөөлрүүлэхэд аль эрт хүндрэлтэй болсон төдийгүй ханш чөлөөтэй хөрвүүлэх бодлого барихад түлхэв. Одоогоор бизнес эрхлэгчид валютын ханшийг таамаглаж, үйл ажиллагаагаа төлөвлөн явуулахад хүндрэлтэй байна. 

Монголын үнэн: Д.ГАНБААТАР

 

Энэ мэдээ танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
Манай сайт танд таалагдаж байвал LIKE хийгээрэй. Танд баярлалаа.
    АНХААР! Та сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууныг баримтална уу. Ёс бус сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Мэдээний сэтгэгдэлд www.mongolcom.mn хариуцлага хүлээхгүй.